Элегрәк искә алганыбызча, әйләндергеч амортизатор хәрәкәткә каршы тору ярдәмендә эшли, продуктның хәрәкәтен әкренәйтергә һәм контрольдә тотарга ярдәм итә.
Бу каршылыкның күләме бик мөһим. Әйләнмәле амортизатор өчен бу әйләнү каршылык амортизация моменты буларак күрсәтелә.
Эчтәлек
1 нче өлеш. Төп момент логикасы
1. Ни өчен безгә момент көчен исәпләргә кирәк?
3. Исәпләү өчен кайсы позиция кулланылырга тиеш?
2 нче өлеш. Моментны исәпләүнең гадәти ысуллары
1. 1 нче ысул: Күтәрү көченнән исәпләү
2. 2 нче ысул: Продукция авырлыгы һәм авырлык үзәге буенча исәпләү
3 нче өлеш. Катлаулырак механизмнар өчен момент исәпләү
1. Тир һәм пыяла белән сызыклы хәрәкәт өчен моментны исәпләү
2. Тишле тәгәрмәч нисбәте демпфердагы моментны ничек үзгәртә
3. Пружиналы һәм берләштерелгән механизмнар
1 нче өлеш. Төп момент логикасы
1. Ни өчен безгә момент көчен исәпләргә кирәк?
Әйләнмәле амортизаторны сайлаганчы, башта куллану өчен якынча күпме момент кирәклеген белергә кирәк.
Әйләнмәле амортизаторлар төрле момент диапазоннарында бар. Кайберләре бик кечкенә йөкләнешләр өчен, ә кайберләре күпкә зуррак механизмнар өчен эшләнгән.
Шулай итеп, моментны исәпләүнең төп максаты - без карарга тиешле якынча момент диапазонын билгеләү.
Мәсәлән, исәпләнгән кирәкле момент якынча 2 Н·м булса, без 0,2 Н·м яки 10 Н·м дип бәяләнүче продуктлар урынына, 2 Н·м диапазонындагы амортизаторларны карарга тиешбез.
Бу этапта без момент диапазонын гына тарайтабыз. Төгәл амортизатор моделе соңрак билгеләнәчәк.
2. Төп момент принцибы
Төп мөнәсәбәт:
Момент = Көч × Ара
Гади итеп әйткәндә, момент, нигездә, ике нәрсәгә бәйле:
Көч ни дәрәҗәдә зур?
һәм
Бу көч осьтән нинди ераклыкта урнашкан?
Моны аңлауның җиңел ысулы - пычкы белән ...
Күз алдыгызга китерегез, ике кеше пычкының капма-каршы ягында утыра.
Пычкы пычкысының үзәге - борылыш ноктасы.
Һәр кешенең авырлыгы көч тудыра.
Һәр кеше белән үзәк борылыш арасындагы ара - ул ара.
Әгәр ике кешенең авырлыгы бер үк булса, ләкин берсе үзәктән ераграк утырса, ул күбрәк момент җитештерә.
Әгәр бер кеше авыррак булса, ләкин үзәккә якынрак утырса, ике як та тигезлекне саклый ала.
Шул ук принцип капкачка да кагыла.
Авыррак капкач гадәттә күбрәк момент җитештерә.
Ләкин шул ук авырлыкта да, авырлык үзәге әйләнү осьыннан ераграк урнашкан капкач шулай ук күбрәк момент җитештерәчәк.
Шулай итеп, әйләндергеч амортизатор моментын исәпләгәндә, без һәрвакыт ике төп сорауга җавап бирергә тырышабыз:
Көч нинди?
Бу көчтән штольга кадәр эффектив ара нинди?
Түбәндәге исәпләү ысуллары бу ике кыйммәтне табуның төрле ысуллары гына.
3. Исәпләү өчен кайсы позиция кулланылырга тиеш?
Моментны исәпләр алдыннан, без шулай ук продуктның кайсы позициясен исәпләвебезне белергә тиеш.
Гравитация астында әйләнә торган гади капкач өчен, капкач хәрәкәтләнгәндә момент үзгәрә.
Капкач вертикальгә якын булганда, гравитация көче әйләнү тирәсендә чагыштырмача аз әйләнүгә китерә.
Капкач горизонталь хәлгә таба хәрәкәтләнгән саен, гравитация көченең әйләндергеч тирәли тәэсир итә торган нәтиҗәле ара зуррак була, шуңа күрә момент та арта.
Горизонталь халәт янында, гравитация моменты гадәттә максималь була.
Шулай итеп, гади гравитация белән эшләүче капкач өчен, башлангыч амортизатор сайлау өчен максималь яки белешмә моментны бәяләгәндә, гадәттә, горизонталь яки горизонтальгә якын позиция кулланыла.
Бу момент хәрәкәт дәвамында бер үк булып кала дигәнне аңлатмый.
Ул безгә файдалы максималь яки белешмә кыйммәт кенә бирә.
Тулы хәрәкәт вакытында момент ничек үзгәрә - бу аерым сорау, без аны ... да тикшерәбез.Момент кәкресен туры китерү.
2 нче өлеш. Моментны исәпләүнең гадәти ысуллары
Гади гравитация белән идарә ителә торган әйләнүче продукт өчен, момент исәпләүдә кулланылган көчне алуның ике киң таралган ысулы бар.
Аерма гади:
1 нче ысул көчне турыдан-туры үлчи.
2 нче ысул көчне продукт авырлыгыннан исәпли.
Ике ысул да бер үк принципка нигезләнгән:
Момент = Көч × Ара
1. 1 нче ысул: Күтәрү көченнән исәпләү
Әгәр күтәрү көчен турыдан-туры үлчәп булса, моментны түбәндәгечә исәпләп була:
Момент = Күтәрү көче × Борылыштан ераклык
Монда күтәрү көче - үлчәү ноктасында продуктны әкрен генә тотып тору яки күтәрү өчен кирәкле көч.
Ара - көч үлчәнә торган ноктага кадәрге ара.
Мәсәлән, капкач горизонталь хәлгә якын урнаштырылган дип фаразлагыз.
Капкач очында үлчәнгән күтәрү көче:
2 N
Борт ноктасыннан үлчәү ноктасына кадәр ара:
0,5 м
Аннары:
Момент = 2 Н × 0,5 м
Момент моменты = 1 Н·м
Иң мөһиме - көчне әкрен үлчәү.
Капкач тиз күчерелсә, тизләнеш һәм инерция күрсәткечләргә тәэсир итә ала.
Монда максат - механизмны тизләтү өчен кирәкле көчне түгел, ә аның тарафыннан барлыкка китерелгән моментны бәяләү.
Шулай итеп, бу ысулны гади генә аңларга мөмкин:
Көчне үлчәгез, ераклыкны үлчәгез һәм моментны исәпләгез.
2. 2 нче ысул: Продукция авырлыгы һәм авырлык үзәге буенча исәпләү
Әгәр продуктның авырлыгы һәм авырлык үзәге билгеле булса, күтәрү көчен турыдан-туры үлчәмичә дә моментны исәпләп була.
Беренчедән, продукт массасы гравитация көченә әйләнә.
Аннары бу көч осьтән авырлык үзәгенә кадәрге арага тапкырлана.
Гади горизонталь капкач өчен:
Момент = м × г × л
кайда:
m = продукт массасы
g = гравитация тизләнеше
L = осьтән авырлык үзәгенә кадәр ара
Мәсәлән, әйтик:
Продукция массасы = 2 кг
Очкычтан авырлык үзәгенә кадәр ара = 0,2 м
Гравитация көче якынча:
2 × 9.81 = 19.62 Н
Шулай итеп:
Момент = 19.62 × 0.2
Момент ≈ 3.92 Н·м
Монда мөһим нокта - авырлык үзәге.
Авырлык үзәге - продуктның авырлыгы тәэсир итә дип санала торган нокта. Аның урнашуы продуктның формасына һәм авырлык бүленешенә бәйле.
Гади формадагы һәм тигез авырлык бүленеше булган продукт өчен, авырлык үзәге гадәттә аның геометрик үзәгенә якын була.
Формасы тигез булмаган яки авырлык бүленеше тигез булмаган катлаулырак продукт өчен авырлык үзәге авыррак якка күчәргә мөмкин. Бу очракта, аның урнашуын билгеләү өчен CAD мәгълүматлары яки продуктның чын үлчәмнәре кулланылырга мөмкин.
Шуңа күрә момент исәпләүдә кулланылган ара капкачның тулы озынлыгы белән автоматик рәвештә чагыштырылмый.
Бу - осьтән авырлык үзәгенә кадәрге ара.
Шулай итеп, 2 нче ысулны гади генә аңларга мөмкин:
Гравитация көчен исәпләгез, бу көчнең кайда тәэсир итүен табыгыз, борылыш ноктасыннан шул ноктага кадәр араны үлчәгез һәм аннары моментны исәпләгез.
Шуңа күрә 1 нче һәм 2 нче ысул ике төрле физик принципка нигезләнмәгән.
Алар бер үк момент исәпләүләрендә кулланылган көчне алуның ике төрле ысулы гына.
3 нче өлеш. Катлаулырак механизмнар өчен момент исәпләү
Югарыдагы ике ысул гравитация астында әйләнүче гади продуктлар өчен яхшы эшли.
Ләкин күп кенә роторлы амортизаторлар куллану бик гади түгел.
Кайбер продуктлар туры сызык буенча хәрәкәт итә.
Кайберләре продукт һәм амортизатор арасында шестернялар кулланалар.
Башкалары пружиналар яки бер үк вакытта берничә көч белән хәрәкәткә китерелә.
Шул ук төп момент принцибы әле дә гамәлдә, ләкин безгә көчнең әйләнмәле амортизаторга ничек күчерелүен игътибар белән карарга кирәк.
1. Тир һәм пыяла белән сызыклы хәрәкәт өчен моментны исәпләү
Әйләнмәле амортизатор шулай ук туры сызык буенча хәрәкәт итүче продуктны да контрольдә тота ала.
Гомуми механизм:
Сызыклы хәрәкәт → Стеллаж → Пиньон → Әйләнмәле амортизатор
Продукция үзе сызыклы хәрәкәтләнә, ләкин стеллаж шпильканы әйләндерә, ә шпилька амортизаторны әйләндерә.
Бу очракта, сызыклы көч әйләнү моментына әйләндерелергә тиеш.
Төп мөнәсәбәт:
Момент = Сызыклы көч × Пиньон радиусы
Мәсәлән, әгәр йөк үз авырлыгы астында вертикаль рәвештә аска таба хәрәкәт итсә, хәрәкәтләндергеч көчне түбәндәгечә бәяләргә мөмкин:
F = m × g
Аннары:
Момент моменты = m × g × r
монда r - шпильканың эффектив радиусы.
Тагын бер тапкыр, төп принцип үзгәрмәде.
Ул һаман да:
Көч × Ара
Аерма шунда ки, хәзер тиешле ара капкач борыныннан аның авырлык үзәгенә кадәр ара түгел, ә шпилька радиусы була.
2. Тишле тәгәрмәч нисбәте демпфердагы моментны ничек үзгәртә
Кайвакыт әйләндергеч амортизатор турыдан-туры продукт фронтына урнаштырылмый.
Киресенчә, хәрәкәт шестернялар аша тапшырыла.
Мәсәлән:
Продукция вал → Тешле җайланма → Демпферлы тешле җайланма → Әйләнмәле демпфер
Бу очракта:
Продукция ягындагы момент амортизатор ягындагы моментка тигез түгел.
Тешле тәгәрмәч нисбәте амортизатор күргән моментны үзгәртә.
Мәсәлән, продукт ягындагы зуррак шестерня амортизаторда кечерәк шестерняны хәрәкәткә китерү амортизаторның тизрәк әйләнүенә китерә ала, шул ук вакытта амортизатор валында кирәкле моментны киметә.
Бу кечерәк моментлы амортизаторга зуррак продукт ягындагы моментлы механизмны контрольдә тотарга мөмкинлек бирә ала.
Ләкин, башка эффект та бар:
Тишлелек нисбәтен үзгәртү шулай ук амортизаторның әйләнү тизлеген дә үзгәртә.
Бу мөһим, чөнки әйләнү тизлеге дә әйләнү тизлегенә бәйле.
Шуңа күрә тизлекләр кулланылганда, момент нисбәтен дә, тизлек нисбәтен дә исәпкә алырга кирәк.
3. Пружиналы һәм берләштерелгән механизмнар
Һәрбер продукт та бары тик гравитация белән генә хәрәкәткә китерелми.
Кайбер продуктлар пружиналы рәвештә ачыла яки кире кайтарыла.
Башкаларга түбәндәгеләр тәэсир итәргә мөмкин:
гравитация + пружина көче
яки бәйләнешләр һәм башка механизмнар ярдәмендә.
Бу очракларда, гади гравитация капкачын исәпләүне чын хәрәкәтләндергеч көчне тикшермичә генә кулланып булмый.
Мәсәлән, пружиналы хәрәкәт башында көчле көч, ә соңрак җибәрелгәндә көчсезрәк көч бирә ала.
Гравитация бер позициядә хәрәкәткә ярдәм итә, ә икенче позициядә аңа каршы тора ала.
Шулай итеп, чын сорау туа:
Һәр позициядә продуктны нинди көчләр хәрәкәтләндерә, һәм бу көчләр демпферга ничек күчерелә?
Бу механизмнар өчен максималь момент горизонталь хәлдә булмаска мөмкин.
Чын көч һәм тапшыру бәйләнешен исәпкә алырга кирәк.
4 нче өлеш. Исәпләнгән моментны ничек кулланырга
Исәпләнгән момент чынлыкта нәрсәне аңлата?
Әйтик, исәпләү түбәндәгене бирә:
Максималь / белешмә момент ≈ 2 Н·м
Хәзер без якынча нинди момент диапазонына игътибар итәргә тиешлегебезне беләбез.
Ләкин бу әле дә безгә кайсы роторлы амортизаторны сайларга кирәклеген төгәл әйтми.
2 Н·м диапазонында күп роторлы амортизаторлар булырга мөмкин.
Алар төрле төрләргә карый ала, мәсәлән, диск амортизаторлары, канатлы амортизаторлар, шестерня амортизаторлары яки көпшә амортизаторлары. Хәтта бер үк амортизатор сериясендә дә берничә момент дәрәҗәсе һәм моделе булырга мөмкин.
Киләсе адым - бу кандидатларны демпферлау юнәлеше, бер яклы яки ике яклы демпферлау кирәкме-юкмы һәм эш почмагы кебек төп таләпләр буенча фильтрлау.
Бу таләпләр расланганнан соң да, берничә яраклы амортизатор булырга мөмкин.
Кайбер очракларда, амортизатор кирәкле моментка, амортизация юнәлешенә һәм эш почмагына туры килергә мөмкин, ләкин урнаштырылганнан соң продуктның чын хәрәкәте канәгатьләнерлек түгел.
Ни өчен?
Чөнки бер максималь момент кыйммәте безгә бары тик ориентир ноктасындагы момент дәрәҗәсен генә күрсәтә. Ул бөтен хәрәкәт барышында нәрсә булачагын сурәтләми.
Продукциянең моменты позициягә карап үзгәрергә мөмкин.
Амортизатор моменты әйләнү тизлеге һәм температура белән дә үзгәрергә мөмкин.
Шуңа күрә киләсе адым - момент кәкресен туры китерүне карау һәм продуктның гравитация эффекты кәкресе һәм амортизаторның амортизация моменты кәкресе хәрәкәт барышында бергә яхшы эшлиме-юкмы икәнен аңлау.
Шулай итеп, момент исәпләү безгә дөрес момент диапазонын табарга ярдәм итә, ләкин бу әйләндергеч амортизатор сайлауда бары тик бер адым гына.
